Bionieuws

Plant & Dier

Zebravinken bespreken de zorgtaken

Zacht babbelend spreken zebravinken af wie er aan de beurt is om op de eieren te zitten.

Een paartje broedende zebravinken ‘spreekt af’ wanneer het mannetje of het vrouwtje op de eieren zit, melden Australische en Franse onderzoekers in het maartnummer van Behavioral Ecology: uit de duetten die de vogels bij het nest laten horen, kunnen de onderzoekers afleiden of ze elkaar gaan aflossen.

Toerbeurt
Zebravinken zijn strikt monogaam en een paartje blijft levenslang bijeen. De jongen in het nest zijn dus beide ouders evenveel waard. Ouders verdelen de zorgtaken eerlijk en broeden bij toerbeurt. Dan moeten ze goed regelen wanneer ze elkaar aflossen. De onderzoekers veronderstelden dat de vogels daarover communiceren tijdens het zachte gebabbel als ze allebei bij het nest zijn; zulke gesprekjes bestaan uit korte roepjes, wat langere, hoge tonen en snavelklikken.

Om te achterhalen of dat klopt, onderzochten ze achttien paartjes zebravinken in een droog gebied in Zuidoost-Australië. Ze plaatsten microfoons in en naast de nestkasten en namen de vogelgeluiden op, terwijl ze tegelijkertijd het gedrag van de dieren observeerden.

Bij het wisselen van de wacht
duurt het duet langer en
zitten er meer roepjes in


Als een mannetje op het nest zit en zijn partner komt terug, dan neemt zij meestal zijn plek in. Maar omgekeerd lost hij niet altijd zijn partner af als zij zit te broeden en hij terugkomt. Soms gaat hij even het nest in met wat nestmateriaal, of gaat hij even naast het nest zitten roepen of zingen. Wat hij doet – aflossen, even op bezoek gaan of buiten blijven – blijkt samen te hangen met het duet dat de twee laten horen. Alleen als het vrouwtje bij aankomst van haar partner met haar snavel klikt, gaat hij het nest binnen. De kans dat hij daar vervolgens blijft en zij vertrekt, is groter als de tonen die zij uitbrengt korter, lager en zuiverder zijn. Bij het wisselen van de wacht duurt het duet bovendien langer en zitten er meer roepjes in.

Gebabbel
De ouders lijken elkaar dus inderdaad te melden dat de dienst erop zit. Eerder onderzoek had laten zien dat ze bespreken hoelang de vertrekkende partner weg mag blijven (Journal of the Linnean Society, februari 2016). Dat verklaart waarschijnlijk dat het gebabbel bij een aflossing langer duurt dan bij een kort bezoek.

Video van een zebravinkpaartje in overleg over de zorgtaken.

Dit bericht verscheen in Bionieuws 7 van 8 april 2017.