Bionieuws

Column

Vrijwel

Plassen over kwallenbeten - biologische lariekook ontleed - Maartje Kouwen, Steijn van Schie & Koen Moons

In de biologie is weinig echt zeker en strak omlijnd. Vrijwel alle insecten hebben zes pootjes, vrijwel alle zoogdieren zeven halswervels en vrijwel alle vissen zwemmen in water. Juist dat maakt de biologische wetenschap een stuk interessanter dan wis- en natuurkunde. Er is geen regel of er is wel een uitzondering op. Wat dat betreft is het extra knap dat mijn Bionieuwscollega’s – Maartje Kouwen, Steijn van Schie en vaste freelancer Koen Moons – erin zijn geslaagd een boek met maar liefst negentig biologische misvattingen te ontleden en ontkrachten. Hun prachtig vormgegeven en geïllustreerde Plassen over kwallenbeten – biologische lariekoek ontleed blijkt ook een gevoelige snaar te raken.

Dat hebben we zeker de afgelopen week gemerkt, toen het ene na het andere radio- en televisieprogramma en redacteuren van bladen of website aan de telefoon hingen om een toelichting te krijgen op de biologische misvattingen. Van nu.nl, Editie NL, Radio 538, BRT radio1 tot het Reformatorisch Dagblad. Wat dat betreft is de Week van de Biologie geslaagd, is al een flink publiek bereikt en wellicht een beetje biowijzer geworden.

Is het eigenlijk wel zinvol zoveel nadruk te leggen op misvattingen, mopperde iemand op Facebook. Waarom zou je aandacht en energie besteden aan het rechtzetten van misverstanden, terwijl je toch beter de basis goed kunt uitleggen, zo redeneerde hij. Wat dat betreft wil ik ter verdediging graag een citaat uit een brief van oerbioloog Charles Darwin aanhalen: ‘Het doden van een fout is net zo’n goede dienst, en soms zelfs nog beter, als het vestigen van een nieuwe waarheid of feit.’ Hier sluit ik me graag bij aan.

Er zullen altijd biologische misvattingen blijven
en ook altijd weer nieuwe bij komen.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat alles wat in Plassen over kwallenbeten staat als zoete koek geslikt moet worden. De essentie van wetenschap is nu eenmaal dat oude kennis en consensus door nieuwe inzichten wordt ingehaald. Een wetenschappelijke waarheid bestaat slechts zolang die niet door nieuw onderzoek wordt weerlegd en daar weer consensus over ontstaat. Want mochten er ergens struisvogels opduiken die echt hun kop in het zand steken, antibiotica zijn die echt helpen tegen een griepvirus of een hondenras ontstaan die echt alleen kwispelt uit blijdschap, dan horen we het graag. Er zullen altijd biologische misvattingen blijven en ook altijd weer nieuwe bij komen. Dat weet ik vrijwel zeker.