Bionieuws

Mens & Maatschappij

Volle collegezalen in de zomer

Terwijl half Nederland naar het buitenland vlucht en de andere helft naar het strand, zetten Nederlandse universiteiten deze zomer juist hun deuren open. Summer Schools zijn hip.

Lege studentenkamers en haperende uitwisselingsprogramma’s: het was in 1987 de drijfveer achter de oprichting van Summer School Utrecht. Wat begon met een paar cursussen en een handjevol studenten groeide langzaam maar zeker uit tot de grootste Summer School van Europa. Nu vullen vanaf maandag 3 juli ruim vierduizend studenten van over de hele wereld zomerlang de collegebanken van Utrecht. De officiële opening is een week later op 10 juli in de Janskerk. ‘Met ongeveer duizend studenten, docenten van de ruim 250 cursussen en ambassadeurs van de landen die de meeste studenten leveren, belooft het een groot feest te worden’, zegt directeur Jeroen Torenbeek, die zelf bijna dertig jaar geleden betrokken was bij de oprichting.

Bijenkorfmodel
Het succes van Utrecht zit hem vooral in wat Torenbeek zelf het Bijenkorfmodel noemt. ‘Net zoals je in De Bijenkorf langs allemaal verschillende winkeltjes loopt, kun je bij ons cursussen shoppen. Maar er is net als bij De Bijenkorf wel eenheid; een organisatie die het geheel aan elkaar lijmt en alles tot een eenheid smeedt. Dat zijn wij. Wij regelen studentenhuisvesting, een overzichtelijke en aantrekkelijke website, de financiën en alle andere papieren rompslomp. Daar hebben docenten geen zin in. Die kunnen zich dan richten op de inhoud en het ontwikkelen en geven van de cursussen. Zo doet ieder waar hij goed in is en loopt alles gestroomlijnd.’

Paddestoelen
Observing Primate Behaviour, Bees and Flowering Plants, Donkey Medicine: het is een kleine greep uit de 26 medische, biologische of biologisch getinte cursussen waar studenten in Utrecht uit kunnen kiezen. Op landelijk niveau is dat uiteraard veel meer. Leiden, Groningen, Wageningen, Maastricht, Nijmegen, Amsterdam: overal schieten de Summer Schools als paddenstoelen uit de grond in navolging van Utrecht. Zo halen buitenlandse studenten studiepunten, terwijl ze ervaring opdoen in het buitenland. Anderzijds werven de universiteiten talentvolle studenten, terwijl ze er ook nog eens een zakcentje aan overhouden. Cursuskosten variëren van nul tot honderden of in een enkel geval zelfs duizenden euro’s.

‘We zijn in Utrecht altijd extra scherp op huisvesting’, aldus Torenbeek. ‘Als je dat niet goed regelt, komen er ontzettend veel klachten binnen. Zo hadden we een paar jaar terug een deelnemer die niet tevreden was, terwijl we doorgaans toch best goeie kamers hebben. Achteraf bleek dat een Amerikaanse hoogleraar te zijn die wel wat beters gewend was. Sindsdien bieden we ook hotelkamers aan, speciaal voor dat kleine groepje professionals. Want naast bachelor- en masterstudenten zijn ook promovendi, postdocs en zelfs hoogleraren welkom deel te nemen aan onze cursussen.’

Summer School Biobanking Groningen
Bloed, urine, feces, nagels, haar en meer. In de Lifelines-biobank van Groningen ligt lichaamsmateriaal opgeslagen van 167.000 Noord-Nederlanders. Tijdens de Summer School Biobanking leren promovendi, postdocs en professionals wat er allemaal komt kijken bij de opzet en het beheer van zo’n gigantische collectie, én hoe je daar waardevolle informatie uit destilleert.

‘Zuid-Afrika, Japan, Indonesië, Duitsland, Iran: onze cursisten komen uit alle delen van de wereld’, vertelt cursusleider Bart Scheerder van het Universitair Medisch Centrum Groningen. ‘Wij leren ze onder andere hoe je materiaal zonder kwaliteitsverlies opslaat, welke genetische analyses je kunt uitvoeren op de verschillende monsters, en welke vragen je wel en niet met zulke grote cohorten kunt beantwoorden. Eigenlijk komt de hele infrastructuur van de biobank wel aan bod. En met onze jarenlange expertise is dat voor veel cursisten bijzonder waardevolle informatie. Het is dus niet zo gek dat we elk jaar wel een wachtlijst voor deelname hebben.’

Datamanager bij een Italiaanse biobank Lorena Casarito is bijzonder enthousiast over zijn deelname aan de cursus die vrijdag 23 juni afliep. ‘Ik wilde mijn kennis graag verbreden en dat is goed gelukt. De Summer School geeft een goed overzicht van het huidige klimaat in de biobankwereld, met alle verschillende aspecten die daarbij komen kijken. Alle onderdelen waren goed en zorgvuldig voorbereid, dus ik zou het zo aan een collega aanraden.’ Maar voordat het zover is, waagt ze eerst nog een bezoek aan het Groninger Museum; toegang inbegrepen bij de Summer School.

Summer School Green Genetics Wageningen
‘Met het negende opeenvolgende jaar is dit de oudste Summer School die we in Wageningen hebben’, vertelt programmamanager van Wageningen Academy Liesbeth Vallinga. ‘Green Genetics is speciaal ontwikkeld voor hbo- en wo-studenten die kennis willen maken met de wereld van plantveredeling en tuinbouw. Van origine is het ontstaan doordat de sector op zoek was naar jong talent en het aantal studenten voor de plantenwetenschappen aan Wageningen University & Research langzaam terugliep. Het aantal studenten is inmiddels geen probleem meer, maar de sector is nog steeds opzoek naar goed opgeleide jongeren.’

In de laatste week van augustus volgen buitenlandse, maar vooral ook Nederlandse bachelorstudenten ochtendcolleges op de campus. ’s Middag vertrekken ze vaak op excursie, meestal naar een bedrijf, waar ze een rondleiding krijgen en practica doen. Dit alles om de cursisten te tonen hoe veredeling bij planten bijvoorbeeld kan leiden tot sterkere smaak, verhoogde opbrengst of resistentie tegen ziektes. Ook leren ze welke (nieuwe) technologieën daar bij komen kijken of in het verschiet liggen.

‘Door sponsering van de deelnemende bedrijven is Green Genetics als enige gratis’, aldus Vallinga. ‘Maar dat betekent niet dat iedereen zomaar kan meedoen. Met maar 35 plekken, moet je wel eerst je cv en motivatiebrief sturen.’