Bionieuws

Plant & Dier

Vissenbek werkt slechter na vishaak

Foto: wdfw.wa.gov

Vissen met een door een vishaak geperforeerde bek hebben meer moeite voedsel naar binnen te slurpen: doordat de onderdruk in de bek afneemt, stroomt water met prooi minder snel naar binnen. Dat demonstreren biologen 9 oktober in Journal of Experimental Biology door de biomechanica van het eetgedrag van beschadigde en ongeschonden vissen met hogesnelheidscamera’s nauwgezet te bestuderen. ‘Alhoewel we niet precies weten wat de uitwerking hiervan is op fitness en overleving in het wild, weten we wel zeker dat beschadiging door hengelaars impact heeft op de eetprestaties van vis. In ieder geval zolang de wond nog aan het genezen is’, zegt laatste auteur Tim Higham.

Happy end
Afnemende visbiodiversiteit en -biomassa in aquatische ecosystemen heeft er in veel landen toe geleid dat sportvissers niet zomaar alle gevangen vis in bezit mogen hebben. Sommige beschermde soorten moeten direct weer worden teruggezet, terwijl er voor andere soorten bijvoorbeeld een minimummaat geldt. Maar dat resulteert voor de vis in kwestie lang niet altijd in een happy end. Mortaliteit in de eerste vier dagen na teruggooien kan oplopen tot 67 procent en hangt af van verschillende factoren, waaronder vissoort, visgrootte, ruwheid van de behandeling, tijd blootgesteld aan lucht en de ervaring van de sportvisser.

Rietje
Tot op heden is er echter nog geen studie geweest naar het effect van de vishaakwond op eetprestaties van vissen die doen aan zogeheten zuigvoeding, een wijdverspreide techniek bij vis die onder andere wordt ingezet door baars, zalm en forel. Hierbij neemt de druk in de mondholte door snelle uitzetting van de kieuwdeksels af en stroomt water met prooi naar binnen. ‘Het systeem van zuigvoeding is vergelijkbaar met hoe wij met een rietje drinken’, legt Higham uit. ‘Als je er een gaatje in prikt, zal hij minder goed werken.’ Dat was in ieder geval de hypothese.

Maaltijden
Om die te testen, vingen de biologen in Canadese wateren tien individuen van de brandingbaarsachtige Cymatogaster aggregata met een vishaak en tien met een net. In een aquarium legden hogesnelheidscamera’s vast hoe de visjes kleine stukjes kokerworm naar binnen slurpten. Beschadigde vissen waren daar minder goed in. Door het gat in hun bek, nam het drukverschil tussen mondholte en het omringende water af, en daarmee ook de snelheid waarmee het water met voedsel naar binnen verdween. De biologen denken dat vissen daardoor in het wild belangrijke maaltijden kunnen mislopen, vooral vissoorten die snelle prooien als garnaaltjes of kleine visjes eten.

Vishaakwonden
‘Vissenwelzijn is een belangrijk onderwerp in de huidige maatschappij, dus het is goed dat dit werk gedaan is’, zegt Hans van de Vis, onderzoeker welzijn van vissen bij Wageningen Livestock Research en niet betrokken bij de studie. ‘De resultaten zijn alleen niet makkelijk te vertalen naar de Nederlandse sportvisserij; de onderzochte soort komt niet in Nederland voor en het is niet zomaar naar andere soorten te extrapoleren. Bovendien is de steekproef wel erg klein. Verder is het nu belangrijk om te weten hoe snel vishaakwonden bij vissen regenereren. Dat bepaalt uiteindelijk de belasting voor de vis.’

Dit artikel verscheen 20 oktober in Bionieuws 16