Bionieuws

Ecologie & Evolutie

Reddingsplan voor koraalriffen

Op Sint Eustatius stort bij slecht weer de vuilnisbelt rechtstreeks in zee. Foto: Eric Bowman

‘Red de koraalriffen in het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden.’ Dat is de boodschap en de titel van een brandbrief die marien ecoloog Han Lindeboom 30 maart naar de informateur heeft gestuurd. In de brief dringt hij aan op een Deltaplan dat volgens hem met spoed door het nieuw te vormen kabinet moet worden uitgevoerd, om te voorkomen dat de koraalriffen binnen vijftien jaar verdwijnen.

Slijmalgen
‘Er waren al langer aanwijzingen dat het niet goed gaat met de koraalriffen. In december presenteerde onderzoeker Jeremy Jackson cijfers van gedegen Nederlands onderzoek met vastliggende kwadranten. Daaruit blijkt dat koraalriffen bij ongewijzigd beleid en beheer over ongeveer vijftien jaar verdwenen zullen zijn en dat de bodem bedekt zal zijn door slijmalgen’, vertelt Han Lindeboom.

Gealarmeerd door deze boodschap toog Lindeboom naar de Cariben en bezocht alle zes de eilanden om de bereidheid te peilen van gouvernementen, Nationale Parken en andere belanghebbenden om meer te werken aan een reddingsplan voor de koraalriffen.

Boosdoeners
Eutrofiëring is volgens Lindeboom de grootste boosdoener en moet bij voorkeur worden teruggedrongen tot nul. ‘Nul is waarschijnlijk niet haalbaar, maar ver terugdringen wel. Daarnaast spelen erosie, visserij en klimaatverandering ook een belangrijke rol. Die factoren zorgen eveneens voor problemen, waardoor verschuivingen van soorten optreden.’

‘Sommige problemen zijn in een week opgelost, andere zullen veel langer duren.'

In zijn bezoek aan de eilanden kwam Lindeboom vele problemen tegen, maar ook vele oplossingen. ‘Sommige problemen zijn in een week opgelost, andere zullen veel langer duren. Op Bonaire is bijvoorbeeld een prachtige waterzuiveringsinstallatie gebouwd, alleen de fosfaatreducerende trap staat onvoldoende aan, want daar is geen geld voor. Hier is alleen wat financiële hulp nodig; op andere eilanden moet de hele installatie nog gebouwd worden.’

Vuilnisbelt
Op Sint Eustatius zijn problemen van heel andere aard. ‘In het noorden ontstaan bij slecht weer geulen met sterke waterstromen. Daardoor is de laatste tijd al meer dan 100 meter aan klif verdwenen. De vuilnisbelt stort nu direct de zee in, en de erosie nadert de startbaan van het vliegveld. Daar zijn veel ingrijpendere maatregelen nodig’, zegt Lindeboom.

Toerisme
‘Bijna alle eilanden zijn voor het overgrote deel van hun inkomsten afhankelijk van toerisme. Bonaire staat bekend om het duiken en de koralen; Curaçao en Aruba om hun stranden. Als het koraal vervangen wordt door slijmalgen dan is het wachten tot het moment dat daar een toxische bij zit. Dat is vergelijkbaar met wanneer hier blauwalg in het water zit en je niet meer mag zwemmen. Dat zou desastreus zijn voor het toerisme, en dus de economie. Dat moet je voor zijn.’

Geiten
Niet alleen de zee vormt onderdeel van het Deltaplan, ook bijvoorbeeld de aanpak van loslopende geiten die de lokale vegetatie aantasten en zorgen voor erosie. Maar ook: armoedebestrijding, educatie en bestrijding van exoten. ‘Ik dacht erheen te gaan om de koralen te redden, maar er moet veel meer gebeuren.’

Win-win
Het Deltaplan is dan ook een uitgebreid plan geworden – met een kostenplaatje van 1 miljard euro voor tien jaar – en de bereidheid van de eilandbewoners om mee te doen is volgens Lindeboom daardoor groot. ‘Wanneer de problemen integraal worden aangepakt, kan het reddingsplan niet alleen de koralen redden, maar ook werkgelegenheid stimuleren en veiligheid vergroten. Een win-winsituatie dus.’