Bionieuws

Nomen est Omen

Majestueuze babydrager

De reusachtige bladeren van de Victoria amazonica kunnen we 2 meter in doorsnee worden.

Met bladeren van ruim 2 meter doorsnee vormt de Victoria amazonica de koningin onder de planten. De enorme groene leliebladeren zijn zo sterk dat ze tot wel 40 kilo kunnen dragen. Dankzij de met lucht gevulde nerven en opstaande bladranden vormen ze zelfs een veilig fotodecor voor mensenbaby’s, waar hortussen in binnen- en buitenland gretig een jaarlijks fotomoment van maken. Uiteraard met een medewerker in waadpak nabij.

Wie de bloemen interessanter vindt dan de breed uitgemeten bladeren, moet op scherp staan. Elke bloem bloeit slechts eenmaal per jaar, gedurende twee nachten. De eerste nacht is de bloem wit, de tweede nacht roze. De sterke geur trekt kevers aan, die bij het ochtendgloren raken ingesloten. Wanneer het stuifmeel de volgende avond rijp is, nemen kevers bij de heropening van de bloem het stuifmeel mee. De bloem sluit vervolgens opnieuw en verdwijnt voorgoed onder water, waar de zaden rijpen. Dankzij lucht in de zaadrokken blijven de zaden korte tijd drijven en kunnen ze zich verspreiden.

De majestueuze waterlelie ging sinds 1837 door het leven met een nog koninklijkere naam: Victoria regia, vernoemd naar de destijds kersverse Britse koningin Victoria. Later bleek echter dat de waterlelie al tweemaal eerder was ontdekt. Botanicus Thaddeus Haenke ontdekte de lelie al in 1801 in Bolivia, maar stierf voordat hij de soort kon beschrijven. Eduard Friedrich Poeppig deed dat wel, toen hij de bladeren aantrof in een zijarm van de Amazone. Hij doopte de lelie in 1832 om tot Euryale amazonica en plaatste de soort daarmee in een Aziatisch leliegenus. Pas in 1850 kwam er opheldering: het geslacht Victoria werd als nieuw genus erkend en kreeg Poeppigs oorspronkelijke soortsaanduiding amazonica.

Ondanks de royale verwijzing naar de Britse Victoria kwamen de lelies van origine in Europa niet voor en lukte het aanvankelijk ook niet ze hier te laten groeien. Toepasselijkerwijs slaagden de Britten er uiteindelijk als eerste in de lelie uit zaden op te kweken. Sindsdien komen de bloemen jaarlijks in vele hortussen tot bloei, al dan niet in speciale victoriakassen en voorzien van een baby.

Dit artikel verscheen in Bionieuws 5 van 2015