Bionieuws

Column

Light

Visualisatie van een Crispr-Cas9-complex (groen) dat een stuk dubbelstrengs-dna (wit) op een vooraf bepaalde plaats openknipt. Bron: Visual Science and Skoltech, www.visual-science.com/crispr

Landbouwminister Carola Schouten omarmt in de Volkskrant van 31 oktober de light-versie van genetische modificatie: Crispr-Cas. Blijkbaar opmerkelijk nieuws, hoewel het natuurlijk ook gewoon in het regeerakkoord stond. Schouten zet hiermee volgens het ochtendblad de deur op een kier voor genetische modificatie. Ze wilde als boerendochter ‘nog dat alles biologisch moest worden’, maar is in de loop van de tijd gaan inzien dat haar eigen beeld veel te beperkt is. ‘Mijn dogma’s stonden op schudden’, zo verwoordt ze het en nu omarmt ze dus Crispr-Cas als een light-versie van genetische modificatie.

Dat mensen bereid zijn op basis van argumenten hun mening te herzien, valt zonder meer toe te juichen. Het is ook goed dat een Nederlandse minister een keertje haar nek uitsteekt, want het dossier rond ggo’s zit al decennia muurvast. Misschien is het ook een voorbode van een nieuwe lente, want zelfs middelbare scholieren blijken zich weer te interesseren voor genetische modificatie en het wereldvoedselvraagstuk (zie: ‘Hongerig naar ggo’s’).

Voor we onszelf rijk rekenen, is het natuurlijk wel de vraag of we Crispr-Cas kunnen afdoen als een ‘lichte vorm’ van genetische modificatie. Volgens de Volkskrant wel, want voorheen was genetische modificatie volgens hen een moeizaam proces, waarbij nieuwe genetische instructies werden ingemetseld door een omgebouwd virus of bacterie. ‘Een beetje alsof je de keuken van het restaurant probeert te instrueren door wat kookboeken naar binnen te gooien, in de hoop dat de kok het begrijpt.’ Ik kan mij voorstellen dat de actievoerders van Greenpeace nu hun armen naar de hemel strekken: ‘en daarvan zeiden experts dus al die jaren dat het absoluut veilig was?!’.

‘Het is alsof we alleen op een
typemachine mogen werken’

Crispr-Cas moeten we zeker niet te licht opnemen en presenteren. Het is een gift uit de natuur waarmee we genen kunnen redigeren. Precies en met ingrijpende consequenties. Wat dat betreft heeft de Wageningse plantengeneticus Rene Smulders gelijk als hij in de Volkskrant stelt. ‘Het is alsof we alleen op een typemachine mogen werken, terwijl de computer al is uitgevonden.’ Er zijn en komen ook vast meer opties voor genredigeren dan Crispr-Cas. Dus alleen om de maatschappelijke acceptatie te bevorderen is het waarschijnlijk beter om de vakterm Crispr-Cas zo snel mogelijk te deleten en alleen nog genredigeren te gebruiken. Wie schrijft, die blijft en redigeren is pas echt innoveren.

Deze column verscheen in Bionieuws 17 van 3 november 2018.