Bionieuws

Plant & Dier

Kunstlicht hongert nachtvlinders uit

Kunstlicht heeft een verstorend effect op het foerageergedrag van nachtvlinders, waaronder deze witte tijger. Foto: Gert Gelmer

Nachtelijk kunstlicht vermindert de foerageeractiviteit van nachtvlinders, concluderen Wageningse onderzoekers 1 maart in Biology Letters. Lichtvervuiling draagt daardoor bij aan de achteruitgang van nachtvlinderpopulaties.

Kunstlicht
Per jaar neemt wereldwijd de hoeveelheid nachtelijk kunstlicht toe met 6 procent. En dat heeft effect op onder meer nachtvlinders, die ’s nachts actief zijn en sterk worden aangetrokken door licht. De nachtvlinders vervullen belangrijke ecologische functies, als voedsel voor vogels en vleermuizen bijvoorbeeld en als bestuivers. Ze gaan in aantal achteruit, en kunstlicht wordt beschouwd als veroorzaker daarvan. Hoewel kunstlicht direct lethaal kan zijn, is dat niet de volledige verklaring. Sublethale effecten, zoals gedragsverandering, zijn echter nauwelijks onderzocht.

Foerageergedrag
De onderzoekers vermoedden dat kunstlicht een verstorend effect heeft op het foerageergedrag van nachtvlinders. Met name grotere nachtvlinders zijn sterk aangetrokken tot licht met korte golflengtes, zoals blauw en groen licht. Om te onderzoeken of gebruik van licht met langere golflengtes een oplossing is, testten de onderzoekers in een experimentele setting het effect van wit, groen, rood en geen licht op het foerageergedrag van vier nachtvlindersoorten.

‘Minder eten resulteert in een kortere levensduur, en dus een kortere effectieve reproductieperiode.’

De kans dat nachtvlinders van het suikerwater gingen drinken was veruit het grootst onder donkere omstandigheden, en kleinst bij groen licht, concluderen de onderzoekers. Kleinere soorten waren daarnaast eerder geneigd te gaan eten dan grotere soorten. Alle kleuren licht verminderden foerageeractiviteit: groen met 82 procent, wit licht met 72 procent en rood licht met 63 procent.

Uitgehonderd
‘De resultaten van ons experiment bewijzen voor het eerst dat nachtelijk kunstlicht niet alleen nachtvlinders aantrekt, maar ook hun voedingsfrequentie reduceert’, schrijven de onderzoekers. ‘Minder eten resulteert in een kortere levensduur, en dus een kortere effectieve reproductieperiode.’ Uitgehongerde vrouwtjes leggen bovendien minder eitjes, en produceren minder seksferomonen, waardoor ze minder mannetjes aantrekken. Bij mannetjes resulteert minder eten in een kortere vliegafstand en daardoor verminderde genenuitwisseling.

Beheerstrategie
Het toepassen van een andere kleur licht op noodzakelijke verlichte plekken, is daarvoor geen oplossing, concluderen de onderzoekers. ‘Hoewel het effect op foerageergedrag het sterkst is onder groen licht, is de voedingsfrequentie ook sterk gereduceerd onder wit en rood licht. Gebruik van licht met langere golflengtes als beheerstrategie is minder effectief dan gedacht.’ Duisternis is volgens hen essentieel om de nachtvlinderachteruitgang te stoppen en om te keren.