Bionieuws

Nomen est Omen

Koudeminnende duiker

Twee koningspinguins begroeten elkaar.

Aptenodytes patagonicus

Wie door de vrieskou loopt, zou bijna medelijden met ze krijgen: de koningspinguins die soms wekenlang in de kou staan met hun ei. Maar verkleumd zijn ze niet, sterker nog: ze hebben de kou nodig. Opwarming van de aarde zal dan ook desastreus zijn, schrijven onderzoekers gealarmeerd in Nature Climate Change (26 februari). Voor het einde van deze eeuw zal 70 procent van de populatie – 1,1 miljoen broedparen – verdwijnen of zich moeten verplaatsen. Verder poolinwaarts gaan lijkt een voor de hand liggende oplossing, maar dat wordt volgens de onderzoekers lastig: zoveel eilanden zijn er niet in de Zuidelijke Oceaan, en voor voedsel moet de koningspinguïn Aptenodytes patagonicus nu soms al honderden kilometers reizen.

Koninklijk
Wie de film March of the Penguins kent, kon zien hoe mannelijke keizerpinguïns Aptenodytes forsteri – ondanks de kou – proberen hun ei warm te houden met een huidflap en hun poten, terwijl ze zelf verhongeren en de toekomstige moeders op zee foerageren. Zo gaat het ook ongeveer bij de koningspinguïn. Hoewel ze nooit samen voorkomen, zijn ze duidelijk te onderscheiden door de fellere kleuren en oranje wangvlekken van de koningspinguïn en de krommere snavel van de keizer. De koningspinguïn hoeft bovendien minder lang in de kou te staan, wachtend op afwisseling door het vrouwtje. En uit het koninklijk ei kruipt een bruin kuiken in plaats van de keizerlijke zwart-witte.

De koning en de keizer zijn de enige twee soorten in het pinguïngenus Aptenodytes, dat in 1844 zijn naam kreeg en zoveel betekent als vleugelloze duiker – de vleugels zouden meer op vinnen lijken. De soortstoevoeging patagonicus een verwijzing naar Patagonië, waar de pinguïns ook voorkomen. Tegenwoordig zijn er twee ondersoorten die ieder op verschillende eilanden voorkomen: Aptenodytes patagonicus patagonicus en A. p. halli, een verwijzing naar onderzoeker Hall die de pinguïns onder meer op Macquirie-eiland ontdekte. De populaties op de Crozeteilanden en Prins Edwardeiland – waar A. p. halli broedt – zullen volgens de onderzoekers geheel door warmte worden verdreven.

Dit artikel verscheen in Bionieuws 5 van 10 maart 2018.