Bionieuws

Plant & Dier

Effecten lichtvervuiling overdraagbaar

Voor het eerst is in hamsters een nadelig overdraagbaar gezondheidseffect aangetoond van nachtelijk licht.

Russische dwerghamsters kunnen de schadelijke effecten die ze ervaren door blootstelling aan licht in de nacht doorgeven aan hun nakomelingen. Dit schrijft een Amerikaanse onderzoeksgroep 31 maart in Scientific Reports. Ouderdieren die werden blootgesteld aan licht gedurende de nacht kregen jongen met een verzwakt immuunsysteem en een verminderde endocriene activiteit. De studie is de eerste die een overdraagbaar gezondheidseffect aantoont van nachtelijk licht.

De optimale werking van het immuunsysteem hangt af van de werking van de biologische klok. Deze wordt met name gereguleerd door een hersencentrum dat extreem gevoelig is voor licht. De blootstelling aan nachtelijk licht heeft daardoor wijdverbreide gezondheidseffecten tot gevolg. Uit eerder dieronderzoek blijkt onder andere dat nachtelijk licht de tijd van voortplanting verandert, en een negatief effect heeft op de immuunrespons. Mensen, met name diegenen die werken in ploegendiensten, ervaren er een grotere gewichtstoename, depressie en een grotere kans op kanker door.


Nooit eerder is echter aangetoond dat de effecten van nachtelijk licht overdraagbaar zijn op het nageslacht

Nooit eerder is echter aangetoond dat de effecten van nachtelijk licht overdraagbaar zijn op het nageslacht. Het onderzoeksteam stelde dwerghamstermannetjes en -vrouwtjes bloot aan nachtelijk licht, en vergeleek ze met niet-blootgestelde hamsters. De onderzoekers lieten de dieren in verschillende combinaties paren, waarna ze in natuurlijke lichtomstandigheden werden gehouden. Omdat Russische dwerghamsters nachtdieren zijn, zorgde de blootstelling van nachtelijk licht niet voor een vermindering van de hoeveel slaap die de dieren kregen. Net zoals in eerdere studies nam het lichaamsgewicht wel toe bij ouderdieren blootgesteld aan licht.

Epigenetisch
De nakomelingen van zowel één als twee blootgestelde ouders bleken een verzwakte immuunrespons en een verminderde endocriene activiteit te hebben. Zowel vaders als moeders lijken onafhankelijk van elkaar bij te dragen aan de waargenomen gezondheidseffecten. De onderzoekers denken dat de gezondheidseffecten epigenetisch van aard zijn: omkeerbare erfelijke veranderingen in de functie van genen die optreden zonder dat het dna verandert.

Volgens eerste auteur Yasmine Cissé is het mogelijk dat dit effect ook voor mensen geldt. ‘Hoewel deze studie alleen uitgevoerd is bij knaagdieren, zijn de resultaten van eerdere knaagdieronderzoeken erg synchroon geweest met de ziekteverschijnselen van mensen die werken in ploegendiensten. Aangezien de ploegendienstwerkers de kanaries in de kolenmijn zouden kunnen zijn, fungeren de resultaten van de knaagdierstudies als mogelijke waarschuwing voor de verregaande effecten van nachtelijk licht, zowel direct als nu dus overdraagbaar.’

Dit artikel verscheen in Bionieuws 7 van 2017.