Bionieuws

Nomen est Omen

Bergbewoner met gele buik

Fotom © Shanthanu Bhardwaj

Marmota flaviventer

Tijd doorbrengen met naasten is waardevol, maar gezelschapszoekers moeten er soms wel wat voor over hebben. Dat geldt al helemaal voor de geelbuikmarmot (Marmota flaviventer). Marmotten leven in verschillende groepsstructuren: solitair, in paartjes, met een klein gezin of juist in een kolonie van meer dan twintig stuks. Klinkt gezellig, zo’n grote familie, maar sociale marmotten leveren in op levensjaren, zo publiceerden Amerikaanse wetenschappers 22 januari in Proceedings of the Royal Society B.

Onverbiddelijk
Het is opmerkelijk dat sociale geelbuikmarmotten sneller sterven, want sociaal gedrag is bij andere diersoorten juist gecorreleerd met een lang en gezond bestaan. Dat geldt niet alleen voor de mens, maar onder andere ook voor beerbavianen, dikhoornschapen en dolfijnen. Een sociaal netwerk beschermt tegen stress en kan gezond gedrag stimuleren. Als het werkt bij sociale diersoorten, dan misschien ook bij facultatief sociale dieren zoals de geelbuikmarmot, zo dachten de onderzoekers. Ze analyseerden data van dertien jaar aan observaties in de Rocky Mountains. Hierbij lag de focus op gedrag waaruit sociale cohesie blijkt, zoals begroeten, samen spelen of gewoon dicht naast elkaar zitten. De cijfers waren onverbiddelijk: hoe socialer de marmot, des te vroeger slaat het noodlot toe. Uit een eerdere studie bleek dat sociale vrouwtjesmarmotten ook nog eens een lager reproductiesucces hebben (Behavioral Ecology and Sociobiology, 2012). De oorzaak laat zich raden. De auteurs suggereren dat ondanks sociaal gedrag, marmotten niet per se goed kunnen samenwerken.

Onhandig

Het dier is misschien een beetje onhandig dus. Net als zijn genusnaam: Marmota vindt waarschijnlijk haar oorsprong in het Latijnse mus montanus, oftewel bergmuis. Marmotten behoren echter niet tot de muizen, maar tot de Sciuiridae: de eekhoornfamilie. Het Latijnse flaviventris is gelukkig wel nauwkeurig: flavi betekent geel en ventris betekent buik. Door de vrolijk geelgekleurde vacht zou je bijna denken dat de marmot een gezellig knuffelbeest is. Helaas, hij is beter af alleen.

Dit artikel verscheen 27 januari in Bionieuws 2.