Bionieuws

Nomen est Omen

Angstaanjagende opportunist

Foto: Flickr / © Princess Lodges

Ursus arctos horribilis

Het is de schrik van menig wandelaar in Noord-Amerika: oog in oog staan met een grizzlybeer. Het is de grootste ondersoort van de bruine beer (Ursus arctos), waarvan waarschijnlijk zestien ondersoorten voorkomen in Noord-Amerika, Europa en Azië. In de Verenigde Staten heeft de grizzly een groot leefgebied in het noorden, en iets zuidelijker een populatie in National Park Yellowstone. In de zomer van 2017 werden buiten het nationale park van Montana meerdere beren waargenomen, wellicht pioniers op pad naar hun soortgenoten in Yellowstone, voorspellen Amerikaanse biologen in Ecosphere (23 oktober).

Argeloze wandelaar
Op basis van beschikbare gegevens over de bewegingen van gezenderde beren, ontwikkelden de onderzoekers een model dat de meest waarschijnlijke routes voorspelt die de beren zullen nemen. De routes uit het model komen overeen met werkelijke waarnemingen van de afgelopen jaren. Contact tussen beide populaties zou goed nieuws zijn voor de geïsoleerde berenpopulatie in Yellowstone, stellen de onderzoekers. Maar misschien minder voor de argeloze wandelaar in het gebied daartussen.

Angstaanjagend
Dat het dier angstaanjagend is, was ook de naamgever opgevallen. De wetenschappelijke naam van de bruine beer is op zich weinig verheffend. Ursus is Latijn voor beer, arctos is zijn Griekse equivalent. Beer beer dus. De toevoeging horribilis kreeg de ondersoort in 1815 van de Amerikaanse bioloog George Ord, duidend op zijn angstaanjagende verschijning. Het mannetje kan drie meter worden en 600 kilo wegen. Dat de grizzly ook nog eens op zijn achterpoten kan staan, maakt het vervaarlijke plaatje compleet.

Onenigheid
Er is vandaag de dag onder wetenschappers onenigheid over het aantal ondersoorten in Noord-Amerika. In 1918 onderscheidde Clinton Hart Merriam maar liefst 86 ondersoorten op het continent, maar algemeen wordt nu uitgegaan van twee: de grizzly en de kodiakbeer (U. arctos middendorffi). Sommige biologen denken dat de grizzly in Alaska meerdere ondersoorten betreft. Tegelijkertijd zijn er wetenschappers die betwijfelen of de pluizige kodiakbeer wel een echte ondersoort is, of ook gewoon horibilis genoemd moet worden.

Dit artikel verscheen 4 november in Bionieuws 18