artikel afdrukken
bionieuws 1, 19-01-2008

stelling
‘Dierproeven zijn een duivels dilemma’

Dierenactivisten bereiken stopzetting van de bouw van dierproeffaciliteiten door intimidatie.

Door Jeroen Scharroo
© bionieuws


Projectontwikkelaar Van der Looy maakte op 27 december bekend dat zijn bedrijf zich na aanhoudenden bedreigingen terugtrekt uit de bouw van het bedrijvenpark Science Link. Dit terrein in Venray zou plaats gaan bieden aan onderzoek met proefdieren.

Medewerkers van het bouwbedrijf werden geďntimideerd door onder meer bekladding van hun huizen met teksten als ‘Nu was het alleen verf, de volgende keer zijn we niet zo vriendelijk’. Het Dieren Bevrijdings Front heeft de acties opgeëist. Ook werd een auto van een manager van een betrokken aannemer uit Holthees in brand gestoken zijn. Het is voor het eerst dat een Nederlands bedrijf zo openlijk toegeeft aan bedreigingen.

Dierenbeschermers beroepen zich op een breed draagvlak in de samenleving: de meerderheid van de Nederlanders zou tegen dierproeven zijn. Maar hoe gerechtvaardigd zijn hun manieren van actievoeren?

Coenraad Hendriksen, hoogleraar alternatieven voor dierproeven aan de Universiteit Utrecht
‘Het lijkt erop dat de actievoerders hier voor een nieuwe tactiek hebben gekozen: ze richten zich op een groep die indirect betrokken is bij dierproeven. Die groep heeft de keuze om ermee te stoppen of niet. Mensen die zelf met proefdieren werken, zijn dagelijks met het onderwerp bezig en misschien meer gewend aan de controverse eromheen: zij kunnen niet zo makkelijk stoppen.’

Ronald Bontrop, directeur van het Biomedical Primate Research Centre en zelf talloze malen bedreigd, maar nog steeds in functie
‘Ik zou niet gereageerd hebben als de projectontwikkelaar; ik geloof dat mijn trackrecord als ervaringsdeskundige voor zich spreekt. Ik vind de stopzetting van de bouw niet terecht. Er zijn ondemocratische middelen aangewend en de stop is door terreur en bedreiging afgedwongen.’

Martje Fentener van Vlissingen, directeur van het Erasmus Dierexperimenteel Centrum
‘De reactie van Van der Looy is begrijpelijk, als zowel de onderneming als de thuisomstandigheden gevaar lopen. Als je je inleeft in de situatie kun je je voorstellen dat de druk erg hoog oploopt. Het openbaar bestuur kan hier geen betere bescherming bieden, maar wordt juist zelf ook bedreigd. Dit heeft niets meer te maken met vrijheid van meningsuiting of demonstratie. In Nederland zijn er heel veel mogelijkheden om te proberen anderen tot je standpunt over te halen. Vernieling en bedreiging in de privé-sfeer kunnen niet acceptabel zijn.’

Robert Molenaar, woordvoerder van de Anti Dierproeven Coalitie (niet de groep die Van der Looy bedreigde)
‘We voeren al sinds augustus campagne tegen de komst van Science Link, altijd binnen de grenzen van de wet. Het gaat er nu niet om wat wij vinden van een manier van actievoeren van het Dieren Bevrijdings Front. Ook onze campagne heeft zijn effect. Dat de projectontwikkelaar is gestopt, is een groot succes. Het gaat om de proefdieren.
Een bedrijf dat naar Science Link zou komen is Harlan. Dat bedrijf fokt proefdieren: muizen, cavia’s en honden. We hebben gesproken met een oud-medewerkster van dat bedrijf. Ze werkte er twee weken, via het uitzendbureau. Dat had gevraagd of ze met dieren wilde werken. Haar taak was om uit grote bakken cavia’s de dode dieren te halen. Ze stond er met tranen in haar ogen. Dit moet niet nodig zijn. Er zijn voldoende alternatieven beschikbaar.’

Een woordvoerder van Harlan:
‘Harlan heeft een paar keer gesprekken gevoerd met de gemeente Venray. Er zijn geen afspraken gemaakt en er is niets getekend. Ons bedrijf is gevestigd in Horst, Venray is vlakbij, dan is de connectie waarschijnlijk snel gemaakt.

Onze industrie ligt helaas gevoelig. Het is prima dat mensen problemen hebben met onze bedrijfstak, zolang ze hun handelingen legaal houden. De campagne van de Anti Dierproeven Coalitie kon wat dat betreft. Maar als het tot illegale acties komt, zoals nu het geval, gaat het te ver. Dan verlenen wij graag medewerking aan justitieel onderzoek.’

Fentener van Vlissingen:
‘Het is heel teleurstellend om te zien dat door bedreiging, geweldpleging en tendentieuze berichtgeving het klimaat wordt verziekt. De campagnes gaan nog steeds over cosmeticaonderzoek, terwijl dat al tien jaar in Nederland verboden is. Heel veel Nederlanders voelen zich betrokken bij dieren, ook onderzoekers, maar er is haast geen ruimte voor een goede brede discussie omdat het debat wordt gemonopoliseerd door mensen die de belangen van mensen ondergeschikt willen maken aan die van dieren. Dat is een standpunt van een zeer kleine minderheid. Het stemt tot grote bezorgdheid dat agressieve activisten hun idealen kunnen doordrijven door functionarissen in de privé-sfeer te belagen. Daarmee belagen ze de toekomst.’

Hendriksen:
‘Dierproeven zijn een duivels dilemma. Er is een maatschappelijk onderbuikgevoel: veel mensen zijn tegen het gebruik van dieren voor onderzoek. Maar tegelijkertijd is er de behoefte aan bijvoorbeeld nieuwe medicijnen, en daarvoor zijn dierproeven vaak nog nodig. De enige oplossing die ik zie voor deze patstelling is het ontwikkelen van alternatieven. Het wordt op dit moment blijkbaar moeilijk in Nederland faciliteiten op te zetten met proefdieren. Een consequentie daarvan kan zijn dat bedrijven uitwijken naar landen met minder regelgeving om dierproeven te doen.’