artikel afdrukken

Hoe hard is het geluid van de blauwe vinvis? Het antwoord is op internet te vinden. Maar in miljarden webpagina’s is het lastig zoeken.

Door Rinze Benedictus
© bionieuws

Een website als http://www.christiananswers.net is misschien niet de meest voor de hand liggende plaats om je in te lezen in de evolutiebiologie. Twijfel knaagt ook bij http://www.funtrivia.com/animals waar staat ‘Blue whales are not only the largest animals but also the loudest. They have been recorded making noises at 188 decibels. Source: a website.’ Feiten met nietszeggende bronvermeldingen helpen niet echt veel verder.

Betrouwbare informatie is in het algemeen te vinden via websites waarvan je weet wat je eraan hebt. Het is dus beter om informatie te zoeken via wetenschappelijke overzichts-sites dan om lukraak een term in een zoekmachine te tikken. Daarom een kleine rondgang langs websites die biologen op zoek naar achtergrondinformatie van dienst kunnen zijn.


Wetenschap van voetbal
‘The science behind the news’, van de Britse BBC is een degelijke sitemet een hoge amusementswaarde (http://www.bbc.co.uk/science/hottopics/). Actueel met tijdens het WK de wetenschap van voetbal, zoals de natuurkunde van een gekromde vrije trap. Maar ook met tijdloze, maatschappelijk relevante dossiers over bruinen in de zon, obesitas en natuurlijk genetische modificatie. Al deze onderwerpen zijn voorzien van een lijst met nuttige links naar mee informatie.

Bergen neutrale informatie zijn te vinden op de vele websites van de Verenigde Naties en de Europese Unie. Blader eens door http://www. unesco.org/water, een heus waterportaal. Omdat 2003 tot zoetwaterjaar is uitgeroepen heeft de Unesco op deze site veel informatie over dat onderwerp gebundeld. Vanuit http://www.fao.org is van alles op te vragen over landbouw en voedselproductie over de hele wereld. Net als de FAO-site is europa.int.org van de EU een uitgebreide bron van statistieken.

Een bijzondere categorie informatie op internet is te vinden in ‘open source’ encyclopediën. Dit zijn encylopediën die gevuld worden door vrijwilligers en niet door betaalde redacteuren. Iedereen die de behoefte heeft kennis over ‘zijn’ onderwerp te spuien, kan naar http://www.wikipedia.com of http://www.nupedia.com surfen en een lemma in de online encyclopedie schrijven. Andere gebruikers hebben weer de mogelijkheid daar commentaar op te leveren. De hoeveelheid en de kwaliteit van de informatie op deze sites verbetert daardoor continu op een bijna evolutionaire manier.

In de biologie-hoek is de ‘open source’ nog niet zo volwassen. Bladerend door de biologische hoofdstukken van Wikipedia staan er veel vraagtekens en veel woordenboek-achtige definities. ‘Cell division is the process of a biological cell dividing into two daughter cells.’ Maar even verderop is wel weer uitgebreide informatie te vinden over de celcyclus. Het is onvoorspelbaar wat er te vinden is, en het niveau ontstijgt de middelbare school meestal niet. Maar prettig uitgebreide verrassingen komen ook voor.


Goudmijn Britannica
Deze amateurprojecten danken hun bestaansrecht aan het feit dat de respectabele Encyclopaedia Britannica niet meer gratis online te raadplegen is. Tijdens de dotcom-hype stond die goudmijn opeens voor iedereen open. Natuurlijk kon dat niet lang duren, tegenwoordig moet je betalen voor toegang. Wat de internetter behalve het begin van een lemma nog wel van de Britannica krijgt, is een lijst met links naar artikelen die door een redacteur zijn gecontroleerd op betrouwbaarheid (http://www.britannica. com).

Verwijzingen en artikelen zijn ook te vinden op ‘het menselijke internet’, About.com. Vanuit biology. about.com is het makkelijk doorklikken naar categoriën als cell anatomy, microbiology en marine biology. Wat je daarna krijgt is afwachten, in het geval van marine biology een lijst met artikelen of links waardoor je alles te weten kunt komen over dolfijnen, kreeften of vissen. Maar ook een pagina met ingekleurde satellietopnamen van oceaantemperaturen. Ook bij About.com is het dus moeilijk te voorspellen hoeveel je wijzer wordt als je een categorie aanklikt.

Als gericht zoeken niet lukt, dan is het de moeite waard het eens via een zoekmachine te proberen. Dat begint natuurlijk bij Google (http://www. google.com). Deze koningin van de zoekmachines heeft al meer dan twee miljard webpagina’s geindexeerd en levert het snelst de meest accurate treffers. Via groups. google. com is het makkelijk zoeken door nieuwsgroepen, daar is vaak commentaar te vinden op actuele kwesties.

Een zoekmachine die alleen wetenschappelijke websites doorzoekt, zoals universitaire pagina’s en PubMed-abstracts, is Scirus (http://www. scirus.com). Opvallend zijn de goede verfijningsmogelijkheden die Scirus biedt. De zoekmachine herkent de ingevoerde term en geeft tips, dat is vooral handig bij algemene vragen. Nadeel is dat Scirus veel hits geeft die verwijzen naar wetenschappelijke artikelen die zonder een abonnement niet in te kijken zijn. Maar het is ook mogelijk alleen op gratis informatie te zoeken. Bij de zoekterm ‘call blue whale decibels’ leidt de eerste hit al naar een website van een Amerikaans universitair ‘acoustics lab’ dat zegt over de roep van de walvis: ‘Almost 200 decibels!’

Net zo bekend als Google is in Nederland http://www.startpagina.nl. Ook voor biologen een handig vertrekpunt. Hoewel biologie. pagina.nl niet bol staat van de verrassende links, zijn er wel dochterpagina’s zoals paddestoelen.pagina.nl die een bezoek aan de site toch de moeite waard kunnen maken.

Andere handige vertrekpunten zijn http://www.kennisnet.nl en http://www. kennislink.nl. Kennisnet heeft veel te bieden maar is alleen op het onderwijs gericht. Kennislink is een groeiende collectie van eigen artikelen en nuttige doorverwijzingen. Op zoek naar het geluidsvolume van de blauwe vinvis verwijst Kennislink naar http://www.howstuffworks.com - ook een site om te onthouden. Daar staat uiteindelijk over het dier: ‘Their calls can reach 185 decibels (that’s 45 more decibels than a jet airplane).’